2.2 De blauwe nar

De werelberoemde straatkunstenaar Banksy maakte in 2022 zeven muurschilderingen in de door Rusland verwoeste regio rond Kyiv. Zo verscheen op de verwoeste gevel van een gebombardeerde flat een meisje dat een handstand maakt op het puin (foto 1). Op een ander kunstwerk is een oude man te zien, hij heeft een judopak aan en wordt door een jongetje op de grond gegooid (foto 2).

Vraag de leerlingen:

• Wat wil Banksy met deze beelden zeggen, denk je?
  Het meisje: 'Menselijke veerkracht die letterlijk uit de ruïnes oprijst.'
  Het judogevecht: 'De oudere man lijkt op de Russische president en judoliefhebber Vladimir Poetin. Het jongetje kun je zien als symbool voor de Oekraïne die zich verzet. Dit beeld belandde later op een Oekraïense postzegel.
• Waarom zouden de muurschilderingen van Banksy belangrijk zijn voor de mensen in de Oekraine?
  Bijvoorbeeld: solidariteit, steun, aandacht van de wereld voor hun oorlog.

In Banksy’s straatkunst staat het beeld, niet de naam van de maker centraal en via zijn muurschilderingen voert hij een strijd met de overheden. Zijn werk verschijnt zonder vergunning, wordt gefotografeerd, gedeeld en soms binnen een dag verwijderd. Als zijn werk wordt verwijderd dan krijgt hij nog veel meer aandacht en wordt zijn boodschap voor de wereld een nog groter statement. Het is nog steeds niet bekend wie Banksy is…

‘Als je iets in de openbare ruimte schrijft, praat je eigenlijk tegen iedereen die er langskomt en het leest.’ (fragment uit De jongen die van de wereld hield)

Vraag de leerlingen:

• Weten jullie nog wie 'De blauwe nar' was in de voorstelling? Wat deed hij en waarom?
• Vind jij het schrijven op muren een misdaad? Waarom vind je dat?
• Maakt het uit wat je schrijft? Is bekladden hetzelfde als verstandige dingen opschrijven?
• Waar komt Graffiti eigenlijk vandaan?
  
  Graffiti ontstond vooral omdat (voornamelijk) jongeren in de jaren 1960 en 1970 hun naam, ideeën en gevoelens zichtbaar wilden maken. Ze voelde zich niet gezien of gehoord. Ze wilde met teksten, hun namen of tekeningen laten zien dat ze er waren en hun mening geven over problemen in de buurt en in de maatschappij. De letters en tekeningen werden steeds groter en creatiever. Graffiti werd daardoor ook een manier om kunst te maken op plekken waar iedereen het kon zien.

Op het digibord zie je een muurschildering van de bekende Utrechtste graffiti artiest KBTR. Zijn schuilnaam is kabouter maar dan zonder de klinkers. Bedenk zelf een korte maar krachtige schuilnaam (dit noemen ze een tag in de streetart community). Hou het kort dus kies maximaal 3, 4 of 5 letters. Ga door op de volgende slide.

Deel A3 vellen uit en laat iedereen zelf onderzoek doen naar verschillende graffiti-letters er allemaal bestaan. (op de foto zie je een aantal verschillende stijlen) bijvoorbeeld: bubble letters (throw-up), balckbusters, straight letters en wildstyle.

• Stap 1: Het skelet: teken je schuilnaam eerst met potlood. Doe dit in enkele lijnen, zorg dat er voldoende ruimte tussen de letters zit
• Stap 2: Letters dik maken. Maak nu balken van je lijnen, zorg dat de balken even dicht zijn. Kies voor ronde hoeken of juist strakke hoeken geinspireerd op de stijl die je hebt gekozen.
• Stap 3: 3D-effect of schaduw toevoegen. Kies één richting waar de schaduw heen valt (bijv. naar rechtsonder). Teken vanuit elke hoek van je letters een kort lijntje schuin naar rechtsonder. Verbind de uiteinden van deze lijntjes met elkaar
• Stap 4: Inkleuren. Als de binnenkant ingekleurd is trek je de allerbuitenste lijnen over met een dikke zwarte stift.
• Stap 5: Maak een achtergrond die je letters nog meer laat opvallen!